Waarom niet altijd schoonmaken met water?
Water lijkt het meest voor de hand liggende schoonmaakmiddel. Maar je kunt niet alles schoonmaken met water. Poreuze materialen nemen vocht op, metalen kunnen verkleuren en elektronica raakt beschadigd. Soms heb je gewoon een andere aanpak nodig. Om welke materialen gaat het?
1. Houten meubels zonder beschermlaag
Onbehandeld hout schoonmaken met alleen water? Geen goed idee. Onbehandeld hout zuigt water op als een spons. Het resultaat: zwelling, verkleuring of zelfs scheuren. Vooral bij oude meubels of tuinmeubelen zonder coating zie je dit snel gebeuren.
Wat werkt wel?
Stof het hout eerst droog af met een microvezeldoek. Wil je het laten glanzen? Gebruik dan een speciaal impregneermiddel voor hout. Na behandeling stoot het hout vocht af en blijft de kleur mooi. Gelakt of geolied hout mag je wél met een vochtige doek afnemen.
2. Elektronica
Elektronica schoonmaken met water? Beter van niet. Water en stroom gaan niet samen. Toch zie je nog regelmatig mensen een vochtige doek over een beeldscherm halen. Eén druppel die naar binnen sijpelt en je apparaat is naar de knoppen.
Wat werkt wel?
Stof eerst droog af met een microvezeldoek. Maak daarna een schone doek licht vochtig met ontsmettingsalcohol (niet te nat!) en neem hiermee voorzichtig het oppervlak af. Zo blijft alles schoon zonder risico. Zorg dat apparaten altijd uit staan tijdens het schoonmaken.
3. Muziekinstrumenten
Piano’s, gitaren, trompetten – ze hebben allemaal gevoelige oppervlakken. Water tast de lak aan, laat vlekken achter of beschadigt het hout. Bij blaasinstrumenten kan vocht zelfs de binnenkant aantasten.
Wat werkt wel?
Gebruik speciale reinigingsmiddelen voor instrumenten. Elke fabrikant heeft eigen aanbevelingen. Check de website van het merk of vraag advies in een muziekwinkel. Stof eerst droog af en gebruik alleen producten die specifiek voor jouw instrument zijn ontwikkeld. Zo voorkom je blijvende schade aan lak of mechaniek.
4. Koper en zilver
Dacht je dat je koper of zilver kon schoonmaken met water? Niet doen. Water lijkt aanslag eerst te verwijderen, maar zorgt juist voor nóg meer verkleuring. Zilver wordt dof, koper krijgt een groene waas. Het vocht versnelt de oxidatie en maakt het probleem alleen maar erger.
Wat werkt wel?
Voor zilver: wikkel het in aluminiumfolie, leg het in een kom met heet water en voeg een eetlepel baking soda en een scheut azijn toe. De aanslag verdwijnt vanzelf door een chemische reactie. Lees ook: Zilver schoonmaken zonder zilverpoets: 7 simpele trucs
Voor koper: snijd een citroen doormidden, dip de snijkant in grof zout en wrijf hiermee over het koperen voorwerp. Het citroenzuur en zout werken samen om de glans terug te brengen. Spoel daarna goed af en droog meteen om nieuwe aanslag te voorkomen.
De tekst gaat verder na de afbeelding.
5. Leren meubels
Ook leer kun je beter niet schoonmaken met water. Water trekt in het materiaal, laat strepen achter en kan het leer op den duur laten barsten. Oliën, zoals kokosolie of olijfolie, zijn geen oplossing – die versnellen juist de veroudering.
Wat werkt wel?
Verwijder eerst stof en kruimels met een droge doek of stofzuiger. Gebruik daarna een speciale leerreiniger die geschikt is voor jouw type leer. Behandel het leer twee tot drie keer per jaar met een voedende crème om het soepel te houden.
6. Gestucte muren
Stuc voelt hard aan, maar is eigenlijk best poreus. Water trekt erin, kan vlekken veroorzaken en tast de beschermlaag aan. Op den duur brokkelt de muur zelfs af. Bovendien tast water de beschermlaag aan, waardoor vocht nog makkelijker binnendringt.
Wat werkt wel?
Stofzuig gestucte muren met een zachte borstel of gebruik een droge microvezeldoek. Hardnekkige vlekken kun je beter overschilderen dan wegpoetsen. Bewaar daarom altijd een restje verf in de juiste kleur. Wil je toch schoonmaken? Gebruik dan een speciaal reinigingsmiddel voor stucwerk en test eerst op een onzichtbare plek.
7. Zijden stoffen
Zijde is kwetsbaar. Zijde schoonmaken met water zorgt voor waterstrepen, verkleuring of krimp. Sommige zijden kledingstukken mogen helemaal niet nat worden. Het materiaal verliest zijn glans en kan permanent beschadigen.
Wat werkt wel?
Lees altijd eerst het waslabel. Staat er dat wassen niet mag? Laat het kledingstuk dan luchten in de buitenlucht of breng het naar de stomerij. Mag het wél gewassen worden? Was het dan met de hand in lauw water met een mild middel zoals babyshampoo. Laat het hooguit één minuut weken, spoel goed uit en rol het in een handdoek om het vocht te laten absorberen. Nooit wringen of in de machine stoppen.
8. Contactlenzen
Sommige mensen denken dat ze contactlenzen prima kunnen schoonmaken met water. Dat klopt niet. Leidingwater bevat bacteriën die zich aan de lenzen hechten en vervolgens tegen je oogbal aanzitten. Pearle waarschuwt dat niet alleen je lenzen beschadigen, maar ook je ogen. Ook gedestilleerd water is niet veilig – het mist de antimicrobiële stoffen die nodig zijn.
Wat werkt wel?
Gebruik altijd speciale lenzenvloeistof. Die bevat antimicrobiële stoffen die bacteriën tegengaan. Water – of het nu uit de kraan komt of gedestilleerd is – moedigt bacteriën juist aan om zich te vermenigvuldigen. Investeer in goede lenzenvloeistof en vervang deze regelmatig.
Kleine gewoontes die schade voorkomen
Wil je iets schoonmaken met water? Check bij twijfel altijd eerst het etiket of de gebruiksaanwijzing. Gebruik bij kwetsbare materialen eerst een droge doek. Heb je toch water nodig? Maak de doek dan vochtig, niet nat. Test een schoonmaakmiddel altijd eerst op een onzichtbare plek.
Zo voorkom je vlekken, beschadigingen en teleurstellingen. Want soms is water gewoon niet de oplossing.
Foto: iStock
